مقدمه و هدف: بر پایه مطالعه های انجام شده میزان شیوع پوسیدگی دندان در گروه کودکان پیش دبستانی در کشور ایران بالا بوده و از 31.64 تا 83.7 درصد متغیر است. شاخص کلی dmft قادر به بررسی و تعیین میزان اثرگذاری یک دندان پوسیده روی دندان های همسایه ومجاور نمی باشد. هدف از این مطالعه بررسی اثر دندان های مجاور بر وضعیت پوسیدگی یک دندان به شیوه آمار فضایی بود.مواد و روش ها: این مطالعه تحلیلی ـ مقطعی طی سال های 1387 ـ 1386 در دانشگاه های تربیت مدرس و علوم پزشکی تهران بر روی 400 نفر از کودکان 5 ـ 3 ساله انجام شد. ابتدا ویژگی های جمعیتی و عادات بهداشتی کودکان در پرسشنامه ای ثبت می شد. سپس تشخیص پوسیدگی در تمام بیست دندان شیری هر کودک بر پایه روش های استاندارد و رایج کلینیکی و پاراکلینیکی از جمله؛ سوند، مشاهده مستقیم و عکس برداری انجام گرفت. مدل اتولوجستیک برای بررسی رابطه وضعیت پوسیدگی یک دندان و سه دندان مجاور، شامل؛ دو دندان کناری و دندان مقابل آن به کار برده شد. اثر عوامل مختلف از جمله دندان های مجاور بر بروز پوسیدگی دردندان های شیری، به وسیله آزمون z مورد بررسی قرار گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که یک رابطه قوی بین وضعیت پوسیدگی یک دندان وسه دندان مجاور آن وجود دارد و اثر متغیر خود همراه فضایی که عبارت از مجموع وضعیت دندان های مجاور هر دندان می باشد، به طور شدید معنی دار است (P=0.0001) .علاوه بر این اثر موقعیت مکانی دندان از جمله فک خلفی یا قدامی بودن بر پوسیدگی آن به طرز قابل توجهی نیز معنی دار می باشد (P=0.0001).نتیجه گیری: در مجموعه دندان های شیری هر سه دندان مجاور، اثر شدیدی بر وضعیت پوسیدگی یک دندان دارد. می توان بیان کرد که دندان های واقع در فک بالا و درموقعیت خلفی دهان هر کودک، زودتر پوسیده می شوند.

مقدمه: در اعمال جراحی ایمپلنت دندانی نیاز به تزریق بی حسی موضعی و دریل کردن محل ایمپلنت می باشد، این گونه مداخلات می توانند گردش خون دندان های مجاور را تحت تاثیر قرار دهند. این مطالعه جهت بررسی تغییرات اشباع اکسیژن خون دندان های مجاور ایمپلنت انجام شد.مواد و روش ها:در این مطالعه تجربی، پانزده بیمار داوطلب دریافت ایمپلنت دندان های قدامی که یک دندان قدامی سالم در مجاور محل عمل داشتند، انتخاب شدند. عمل جراحی پس از تزریق بی حسی موضعی حاوی اپی نفرین انجام شد و در 4 مرحله قبل از تزریق بی حسی موضعی و بعد از آن، اشباع اکسیژن خون دندان مجاور عمل و خون محیطی اندازه گیری شد. سپس اطلاعات با استفاده از آزمون Paired sample test آنالیز شدند. (a=0.05).یافته ها: میانگین اشباع اکسیژن خون محیطی قبل از کار 98.2 درصد بود که در طی جراحی و پس از آن تغییری نکرد. اشباع اکسیژن در دندانهای مورد مطالعه قبل از تزریق بی حسی موضعی 87.73 درصد بود که بعد از آن کاهش معنی داری پیدا کرد و به 79.27 درصد رسید. در زمانهای بعدی، اندازه گیری میانگین اشباع اکسیژن خون دندانهای مورد مطالعه با قبل از تزریق بی حسی موضعی اختلاف معنی داری نداشت.نتیجه گیری: تزریق بی حسی موضعی باعث کاهش موقتی گردش خون دندانهای مورد مطالعه شد. هنوز مشخص نیست که این مقدار کاهش در اشباع اکسیژن خون در دندانهای مجاور ایمپلنت از نظر بالینی اهمیت دارد یا خیر، لذا مطالعات بیشتری در این زمینه توصیه می شود.

بیان مساله: یکی از دلایل جراحی دندان عقل نهفته فک پایین، تاثیر نهفتگی بر سلامت نسج پریودنشیوم مولر مجاور است که به دلیل تجمع پلاک، ایجاد التهاب حاد و مزمن، اثر مخرب دارد.هدف: در این مطالعه وضعیت پریودنشیوم دندان مجاور دندان نهفته، قبل و بعد از جراحی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت.روش بررسی: در مرحله اول از بین افردی که به منظور جراحی دندان عقل نهفته به بخش جراحی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی علوم پزشکی تهران مراجعه کرده بودند، تعداد 30 نفر انتخاب شدند. این افرد فاقد بیماری سیستمیک بودند و دندان مولر مجاور آنها سالم بود. قبل از عمل، نسج پریودنشیوم مولر دوم مجاور، از نظر عمق پاکت ( در 7 نقطه) و سطح اتصال لثه (در 3 نقطه) مورد بررسی قرار گرفت. رادیوگرافی پری اپیکال مطابق استانداردهای موجود و به طور یکسان و مرتب برای تمام بیماران انجام گرفت؛ سپس تمام اقدامات فوق سه ماه بعد تکرار شد. یافته ها با استفاده از آزمون آماری Paired t مورد تحلیل قرار گرفت.یافته ها: یافته های این بررسی اختلاف معنی داری را بین عمق پاکت قبل و بعد از عمل نشان داد؛ به عبارت دیگر عمق پاکت بعد از عمل کاهش یافت؛ بررسی اختلاف بین سطح اتصال لثه قبل و بعد از عمل، نشان دهنده کاهش سطح اتصال لثه بعد از عمل بود؛ همچنین ضایعه داخل استخوان آلوئول بعد از عمل بهبود نشان داد.نتیجه گیری: با توجه به محدودیت های این مطالعه، جراحی دندان عقل نهفته جهت پیشگیری از ایجاد مشکلات پریودنتال برای دندان مولر مجاور توصیه می شود.

سابقه و هدف دندان پره مولر دوم نهفته مندیبل (MnP2) سومین دندان نهفته شایع می باشد. با ارزیابی موقعیت سه بعدی دندان نهفته و درمان به موقع می توان از مشکلات احتمالی و آسیب به ساختارهای مجاور جلوگیری کرد. لذا با توجه به کمبود اطلاعات موجود در این زمینه، هدف مطالعه حاضر بررسی MnP2 و اثر آن بر ساختارهای مجاور با استفاده از تصاویر دقیق توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی (CBCT) می باشد. مواد و روش ها: در این مطالعه مقطعی، 25 تصویر CBCT مربوط به دندان پره مولر دوم نهفته مندیبل مورد ارزیابی قرار گرفت. دو رادیولوژیست تصاویر را از نظر یک طرفه دو طرفه بودن، موقعیت تاج دندان، امکان تحلیل ریشه دندان دایمی مجاور، Dilaceration ریشه، عمق نهفتگی، نوع نهفتگی، احتمال بروز پاتولوژی، دندان شیری باقی مانده و موقعیت و فاصله نسبت به کانال مندیبولار و سوراخ منتال بررسی و مقایسه نمودند. یافته ها: اکثر موارد به صورت یک طرفه بودند ((76%)19، 0/063=p). تاج اکثر کیس ها به صورت لینگوالی قرار گرفته بود ((68%)17، 0/324=p). شیوع نهفتگی از نوع عمودی و با زاویه دیستالی از بقیه موارد بیشتر بود ((48%) 12، (20%) 5، 0/922=p). در هیچ یک از موارد تحلیل ریشه دندان دایمی مجاور و تغییرات پاتولوژیک اتفاق نیفتاده بود. اکثر کیس ها در استخوان آلویل در عمق کم قرار گرفته بودند ((56%) 14، 0/270=p). نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه احتمال اینکه دندان پره مولر دوم نهفته مندیبل افراد جوان بر ساختارهای مجاور اثر نامطلوب بگذارد، بسیار کم است.

سابقه و هدف: یکی از مشکلات پیچیده در دندانپزشکی، درمان نهفتگی دندان مولر سوم است. پیچیدگی در اتیولوژی نهفتگی مولر سوم به علت شرایط پاتولوژیک مختلف منجر به درهم ریختگی قوس دندانی و تحلیل ریشه دندان مجاور می گردد. این مطالعه با هدف، ارزیابی وضعیت رویشی دندان عقل نهفته فک تحتانی و تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: درمطالعه مقطعی و اپیدمیولوژیک تحلیلی حاضر، تصاویرCBCT حدود 500 دندان مولر سوم فک تحتانی مورد بررسی قرار گرفت. دندان های مولر سومی که دارای نهفتگی مزیوانگولار یا افقی بودند وارد مطالعه شدند. کلیه تصاویر توسط دستگاه CBCT CS9300 (Carestream Dental LLC, Atlanta, Georgia) با پارامترهای اکسپوژر مشابه تهیه شده بودند. تصاویر توسط دانشجوی سال آخر دندانپزشکی، زیر نظر متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت در اتاق نیمه تاریک و مانیتور LG (LCD, 20inch, 1600×900pixel) در پلن های ساجیتال، آگزیال و کرونال ارزیابی شدند. تصاویر براساس موقعیت تحلیل خارجی ریشه به صورت 3/1 اپیکالی، میانی و سرویکال ریشه طبقه بندی شدند. شدت تحلیل خارجی ریشه در دندان مولر دوم نیز در سه دسته ی مختصر ( Slight)، مقدار بسیار کمی از ضخات عاج درگیر شود، متوسط ( Moderate)، نیمی از عاج درگیر شود و شدید (Severe)، حفره پالپ درگیر شود، طبقه بندی شد. هم چنین ارتباط آن با سن و جنسیت تعیین گردید و در نهایت با استفاده از نرم افزار SPSS (نسخه 22) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: در مطالعه حاضر در مجموع 500 دندان عقل در تصاویر CBCT مشاهده شد که 101 دندان عقل نهفته دارای موقعیت مزیوانگولار یا افقی بودند. در این ارزیابی، شیوع دندان عقل نهفته با موقعیت مزیوانگولار (68 مورد) و افقی(33 مورد) حدود 2/20 درصد بود و شیوع تحلیل خارجی در ریشه مولر دوم مندیبل مرتبط با دندان عقل نهفته حدود 10/9 درصد بود. شیوع تحلیل خارجی در زنان بیش تر از مردان بود(0/04=P). درتعیین موقعیت تحلیل خارجی و شدت آن در ریشه ی دندان مولر دوم مشخص شد که بیش ترین موقعیت تحلیل خارجی ریشه مربوط به قسمت میانی دندان (63/7 درصد) و کم ترین آن مربوط به قسمت اپیکال (9/2 درصد) بود. در بررسی شدت تحلیل خارجی ریشه، در 189/1 درصد ازنمونه ها تحلیل ریشه دندان مولر دوم مشاهده نشد. در بررسی گروه سنی مشخص شد تحلیل در گروه سنی 30-18 سال شایع تر بود( 0/04=P). تنها نمونه دارای تحلیل متوسط در گروه سنی 45-55 و مرد بود. گروه سنی 18-30 سال و خانم ها، به طور معنی داری، تحلیل مختصر بیش تر از گروه های متناظر خود دارند. ارتباط میان نوع نهفتگی دندان عقل تحتانی و فراوانی تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور از نظر آماری معنی دار بود (0/03=P). در بررسی رابطه میان نوع نهفتگی دندان عقل فک تحتانی و شدت تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور مشاهده شد که میان نوع نهفتگی دندان عقل تحتانی و شدت تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور ارتباط آماری معنادار بوده است (0/01=P). هم چنین شدت تحلیل در موقعیت افقی نسبت به مزیوانگولار شدیدتر بود. استنتاج: از بررسی نتایج این مطالعه، گروه سنی بیمار، جنسیت و موقعیت دندان مولر سوم نهفته به عنوان فاکتورهای مهم اثرگذار بر تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور با دندان مولر سوم نهفته می باشد. میان نوع نهفتگی دندان عقل تحتانی با فراوانی و شدت تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور از نظر آماری ارتباط معنی داری وجود دارد. واژه های کلیدی: توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی، دندان نهفته، تحلیل ریشه، دندان عقل، شدت تحلیل ریشه

سابقه و هدف: اختلاف نظرهای بسیاری در مورد ایجاد عوارض پریودنتال برای دندان مولر دوم متعاقب خارج سازی دندان عقل وجود دارد. بطوریکه در مورد تحلیل استخوان، گیر غذایی، عمق پروبینگ و از دست رفتن چسبندگی مطالعاتی صورت گرفته است. با توجه به اینکه خارج کردن دندان عقل در وضعیت های مختلف می تواند انجام پذیرفته، بر روی شرایط دیستال دندان مولر دوم تاثیر گذار باشد، لذا این مطالعه با هدف بررسی وضعیت پریودنشیوم دیستال دندان مولر دوم مجاور ناحیه دندان عقل کشیده شده انجام پذیرفت.مواد و روشها: این مطالعه توصیفی گذشته نگر بر روی 40 بیمار 18-25 ساله ای که قبلا دندان عقلشان خارج شده بود، در مراجعین به دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال 1380 انجام گرفت. بیماران از نظر وجود پاکت، تحلیل استخوانی، خونریزی هنگام پروبینگ و دیگر مشکلات مورد بررسی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از تست های آماری Chi-square و Fisher exact test آنالیز شدند.یافته ها: نتایج حاصل از این بررسی نشان داد که در 56.9 درصد از بیماران پاکت در دیستال دندان مولر وجود داشت. همچنین در 31.2 درصد از بیماران تحلیل استخوان نیز به چشم می خورد. التهاب و از دست دادن attachment در 69.9 درصد از نمونه ها مشاهده شد. لقی مولر دوم در هیچ موردی مشاهده نشد. گیر غذایی در مزیال مولر دوم فقط در 2 مورد وجود داشت.نتیجه گیری: بر اساس یافته های حاصل از این مطالعه، مشکلاتی از قبیل وجود پاکت، تحلیل استخوان، التهاب و از دست دادن attachment در دیستال دندانهای مولر دوم افراد زیر 25 سال که دندان عقل خود را خارج کرده اند به چشم می خورد که دندانپزشک را به تامل بیشتری در مورد خارج سازی دندان عقل حتی در سنین پایین وا می دارد.

مقدمه: تحلیل ریشه دندانهای ثنایا در فک بالا از عوارض نهفتگی دندان نیش می باشد که می تواند منجر به کشیدن دندان، نیاز به درمان ارتودنسی و یا هر دو گردد. هدف از انجام این مطالعه بررسی تحلیل ریشه دندانهای ثنایای مجاور دندان نیش نهفته در فک بالا در رادیوگرافیهای معمولی و CT scan می باشد.مواد و روش ها: این مطالعه بر روی 14 بیمار (با دامنه سنی 20-13 ساله) که دارای 18 دندان نیش نهفته بودند، صورت گرفت. دندان ها در رادیوگرافیهای پری اپیکال، پانورامیک و CT scan از جهت وجود یا عدم وجود تحلیل ریشه مورد بررسی قرار گرفتند. شدت تحلیل ریشه در CT scan در پلن افقی بر اساس درجه بندی قراردادی ارزیابی شد. موقعیت ناحیه تحلیل از بعد بوکولینگوالی، مزیودیستالی، فوقانی- تحتانی و میزان گسترش طولی تحلیل ریشه در CT scan تعیین گردید.یافته ها : همه دندانهای ثنایای مجاور به دندان نهفته در CT scan تحلیل نشان دادند. این تحلیل در 84.6 % موارد در دندان های لترال مشاهده شد. 61.5% از دندانهای ثنایای تحلیل یافته، در رادیوگرافی های معمول هیچگونه تحلیلی نشان ندادند و 38.5% دیگر نیز مشکوک به تحلیل بودند. در 77% موارد تحلیل، در سطوح پالاتال و دیستوپالاتال دندانهای ثنایا دیده شد که در رادیوگرافیهای معمولی قابل تشخیص نبود. بررسی زاویه رویشی دندان نیش در رادیوگرافی پانورامیک نشان داد که این زاویه در ایجاد تحلیل ریشه در دندانهای مجاور نقش مهمی ندارد.نتیجه گیری: روشهای رادیوگرافی معمول، قادر به تشخیص تحلیل ریشه دندانهای ثنایای مجاور دندان نیش نهفته نیستند. بنابراین در مواردی که وجود تحلیل ریشه، شدت و گسترش آن در طول ریشه این دندانها، بر طرح درمان و پیش آگهی موثر می باشد، استفاده از CT scan توصیه می گردد.

مقدمه: وقوع تحلیل خارجی ریشه در مولر دوم مرتبط با مولر سوم نهفته مندیبل نادر نیست و اگر این موضوع نادیده گرفته شود، ممکن است به ناحیه پالپ دندان گسترش یابد و منجر به از دست دادن مولر دوم گردد. هدف از مطالعه حاضر بررسی شیوع و ریسک فاکتور های موثر بر ایجاد تحلیل خارجی ریشه در مولر دوم مرتبط با مولر سوم نهفته در موقعیت مزیوانگولر و افقی با استفاده از تصاویر Cone Beam Computer Tomography (CBCT) است.روش بررسی: این مطالعه به روش توصیفی-مقطعی انجام شد. نمونه ها شامل 231 اسکن CBCT بیمار دارای مولر سوم نهفته مندیبل در موقعیت مزیوانگولر و افقی بود. وجود تحلیل خارجی ریشه مولر دوم، تاثیر سن، جنس و پارامترهای کلینیکی تاثیرگذار نظیر مکان و شدت تحلیل خارجی ریشه، عمق و Inclination مولر سوم نهفته مندیبل توسط تصاویر CBCT مورد ارزیابی قرار گرفت. داده ها توسط Chi-square test مورد آنالیز قرار گرفتند.نتایج: شیوع کلی تحلیل خارجی ریشه مولر دوم 22.08% بود. شیوع تحلیل خارجی ریشه مولر دوم به طور معنی داری با جنس و Inclination مولر سوم نهفته مرتبط بود، میان تحلیل خارجی ریشه و سن یا عمق نهفتگی مولر سوم رابطه آماری معنی داری یافت نشد. رابطه میان شدت تحلیل خارجی ریشه و مکان تحلیل ریشه یا عمق نهفتگی مولر سوم معنی دار بود.نتیجه گیری: جنسیت بیمار و Inclination افقی مولر سوم، مهم ترین فاکتور های اثرگذار بر ایجاد تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مرتبط با مولر سوم نهفته مندیبل در موقعیت مزیوانگولر و افقی بودند.

زمینه و هدف: دندان مولر سوم نهفته با علایمی از جمله: مشکلات پریودنتال، پوسیدگی، کراودینگ، تحلیل ریشه و ایجاد کیست و تومور دندان مولر دوم مجاور در ارتباط است. مطالعه حاضر با هدف بررسی وضعیت دندان مولر سوم نهفته فک پایین و تاثیر آن بر دندان مولر دوم مجاور، انجام شد. روش تحقیق: رادیوگرافی پانورامیک 264 بیمار دارای دندان مولر سوم نهفته فک پایین مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی بیرجند در سال 1397، به تفکیک جنس و سمت قرارگیری آنها بررسی و موقعیت عمودی دندان مولر سوم نهفته (بر اساس طبقه بندی PELL& Gregory) و زاویه قرارگیری آن (بر اساس طبقه بندی Winter) مشخص شد. همچنین میزان شیوع پوسیدگی دیستالی، تحلیل خارجی ریشه، میزان جابجایی و میزان ایجاد ضایعات التهابی و کیستیک در دندان مولر دوم مجاور بررسی گردید. داده ها با نرم افزار SPSS (ویرایش 19) و آزمون آماری square Chi تجزیه و تحلیل شدند و سطح معنی داری کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد. یافته ها: داده های این مطالعه نشان داد که بیشتر دندان های مولر سوم نهفته در کلاس B و III طبقه بندی Pell and Gregory قرار داشتند و دارای زاویه مزیالی بر اساس طبقه بندی Winter بودند. در 20/8 درصد بیماران پوسیدگی، 3 درصد تحلیل ریشه و 1/1 درصد جابجایی دندان مولر دوم وجود داشت و هیچ موردی از ابتلا به ضایعات التهابی و کیستیک در دندان مولر دوم به علت دندان مولر سوم نهفته یافت نشد. زاویه مزیالی و افقی دندان عقل نهفته، با افزایش خطر پوسیدگی و تحلیل ریشه دندان مولر دوم همراه بود. همچنین دندان های مولر سوم نهفته کلاس B موجب افزایش پوسیدگی در دندان مولر دوم شدند. نتیجه گیری: بیشترین مشکلات پاتولوژیک در نهفتگی های مزیال، افقی و کلاس B مشاهده گردید. با توجه به ارتباط مشاهده شده، به نظر می رسد زاویه و عمق نهفتگی مولر سوم نهفته باید حین تصمیم گیری برای کشیدن یا نکشیدن آن مورد توجه قرار گیرد.